رتبهبندی شاخص رفاه در جهان

اخیراً موسسه لگاتوم به اندازهگیری شاخص رفاه سال 2020 در سایت خود پرداخته است. این موسسه به اندازهگیری رتبهبندی میزان رفاه در 167 کشور با مجموع 99.4 درصد از جمعیت جهان میپردازد. در دهه قبل پیش از شیوع بیماری کرونا، رفاه در جامعه بیشتر و روندی صعودی داشت که حاصل پیشرفت در تجربههای زندگی و اقتصاد در کشورها بوده و بهتر شدن شرایط زندگی در کل جهان، سبب بهبود زندگی مردم شده است.
لازم به ذکر است که در همه مناطق به استثنای آمریکای شمالی بهداشت روند صعودی داشته و به دلیل افزایش دسترسی به منابع مالی، پیشرفت در زیرساختهای ارتباطی و حمل و نقل، حمایت بیشتر از سرمایهگذاران و حقوق مالکیت، اقتصاد گستردهتر شده است. سرمایه اجتماعی تا قبل برخورد با عواملی از جمله رکود حاکمیت و آزادی فردی در پیشرفت رفاه جهانی نقش مثبتی دارد اما بروز این عوامل سدی در برابر پیشرفت بیشتر میشود. همچنین محدودیت در سرمایهگذاریهای بینالمللی و عدم رقابتپذیری در بازارهای داخلی عواملی هستند که باعث مهار اقتصاد و رفاه اجتماعی میگردند.
شاخص رفاه:
فاکتورهای ایمنی و امنیت، آزادی فردی، حکمرانی، سرمایه اجتماعی، محیط سرمایهگذاری، شرایط کار آفرینی، دسترسی به بازار و زیرساخت، کیفیت اقتصادی، شرایط زندگی،بهداشت، آموزش و محیط طبیعی در رتبهبندی شاخص رفاه موثر بوده و در ذیل هرکدام به تفصیل بیان شده است:
1- فاکتور محیط طبیعی: جهتهای مختلف محیط فیزیکی افراد را که تاثیرگذار بر زندگی روزمره بوده و احتمال اثرگذاری آن در زندگی نسلهای بعدی هم میباشد مورد بررسی و اندازهگیری قرار میدهد.
2- فاکتور بهداشت: این فاکتور به اندازه گیری میزان سلامت فرد و در دسترس بودن خدماتی شامل بهداشت، سیستمهای بهداشتی و نیز عوامل خطرناک و میزان مرگ و میرمیپردازد.
3- فاکتور کیفیت اقتصادی: قدرت اقتصاد با همکاری نیروی کار جهت خلق ثروت را اندازهگیری میکند.
4- فاکتور شرایط کارآفرینی: فاکتوری میباشد که پیامد آن آغاز، رقابت و توسعه کسب و کارها را پدید میآورد.
5- فاکتور سرمایه اجتماعی: به اندازهگیری توان روابط شخصی و اجتماعی، هنجارهای اجتماعی، اعتماد و مشلرکتهای مدنی میپردازد.
6- فاکتور آزادی فردی: پیشروی برای آزادیهای فردی، حقوق اساسی قانونی و تحمل اجتماعی را اندازهگیری میکند.
7- فاکتور آموزش: در چهار مرحله آموزشی (آموزش مقدماتی، ابتدایی، متوسطه، عالی) ثبتنام، نتایج و کیفیت و همچنین مهارت در سنین بالا اندازهگیری میشود.
8- فاکتور شرایط زندگی: عوامل کیفی یک زندگی معقول شامل خدمات اولیه، سرپناه، ارتباطات و مادی را اندازهگیری میکند.
9- فاکتور دسترسی به بازار و زیرساخت: اختلالها در بازار کالا و خدمات و نیز کیفیت زیرساختهای تجارت را اندازهگیری میکند.
10- فاکتور محیط سرمایه گذاری: میزان امنیت و حفظ از سرمایهگذاریها و سهولت در دسترسی مورد اندازهگیری قرار میگیرد.
11- فاکتور حکمرانی: میزان کنترل و اعمال محدودیتها در قدرت دولت و نیز میزان تاثیر آن را اندازهگیری میکند.
12- فاکتور ایمنی و امنیت: میزان بیثباتی در امنیت که از پیامدهای جنگ و درگیری میباشد و تاثیر آن در رفاه را اندازهگیری میکند.
در رتبهبندی موسسه لگاتوم در سال 2020، کشورهای نروژ، دانمارک و سوئیس در بالاترین رتبه جدول و کشورهای یمن، آفریقا و سودان جنوبی پایینترین جایگاه را به خود اختصاص دادند. این درحالی است که کشور ایران در سال 2010 در رتبه 126 و درسال 2019 در رتبه 119 بود و در رتبهبندی این موسسه در سال 2020 در رتبه 120 جای گرفت. فاکتورهای شرایط زندگی، سرمایه اجتماعی و بهداشت در بهبود این رتبه نقش بسزایی دارند.
سامانه مرآت یکی از جامع ترین مراکز ارائه دهنده خدمات رتبه بندی اعتباری در کشور، به همراه اخبار و مقالات جدید و مهم ایران و جهان در حوزه رتبه بندی اعتباری