بدون شک سطح رقابت در بین شرکت‌‌های بیمه‌ای، یکی از مهمترین عوامل موفقیت در بین آنها به حساب می‌آید. به همین منظور، موسسات رتبه‌بندی در سراسر دنیا از طریق پردازش، تحقیق و تحلیل، میزان قدرت یک شرکت بیمه‌ای را در پرداخت مطالبات، بدهی‌ها و سایر تعهدات مالی مورد سنجش قرار می‌دهند. بر همین اساس موسسات رتبه‌بندی، کیفیت محصولات، مدیریت ریسک، شبکه‌های توزیع، تحقیق و توسعه، نشان تجاری، میزان تقاضا و … را برای رتبه‌بندی‌ اعتباری شرکت‌های بیمه‌ای مورد بررسی و تحلیل قرار می‌دهند. این رتبه‌بندی، نشان‌دهنده میزان توانایی مالی و پرداخت مطالبات بیمه‌نامه‌ها توسط موسسات بیمه‌ای است و از اهداف آن می‌توان به تقویت صورت‌های مالی و عملکرد عملیاتی صنعت بیمه در حمایت از رشد اقتصادی و رفاه سهامداران و بیمه‌گذاران اشاره کرد.

رتبه‌بندی اعتباری نقش کلیدی در بازارهای پول و سرمایه بر عهده دارد و مزیت‌های پیاده‌سازی آن در صنعت بیمه برای همگان روشن است. در اینباره مجید بنویدی، متخصص صنعت بیمه با ذکر این نکته که در ایران، هنوز از شیوه رایج رتبه‌بندی اعتباری که در دنیا مطرح است، استفاده نمی‌شود، گفت: تنها سنجشی که هم‌اکنون در ایران در دسترس است، توانگری مالی شرکت‌های بیمه و آیین‌نامه 69 مصوب شورایعالی بیمه است که میزان توانایی شرکت های بیمه در پرداخت خسارت را می‌تواند مشخص کند.

مجید بنویدی ادامه داد: رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه در سراسر جهان شیوه‌های منحصر به فردی دارد و تعداد زیادی موسسه بزرگ رتبه‌بندی، شرکت‌های بیمه را در دنیا رتبه‌بندی اعتباری می‌کنند. به گفته این فعال صنعت بیمه، در حال حاضر به دلایل متعددی امکان بکارگیری از شرکت‌های معتبر رتبه‌بندی خارجی در ایران وجود ندارد.

 

بیمه مرکزی، تنها مرجع سنجش شرکت‌های بیمه

هم‌اکنون، بیمه مرکزی به عنوان متولی صنعت بیمه ا‌ی کشور تنها با اعلام میزان توانگری مالی، شرکت‌های بیمه را رتبه‌بندی می‌کند، اما سوالی که باید مطرح شود این است که آیا تنها این گزارش بیمه مرکزی کفایت می‌کند؟

در همین باره علی حبیب محمدی، کارشناس صنعت بیمه گفت: اگرچه توانگری مالی هم به توان اعتباری و هم به جبران بیمه‌نامه‌هایی که شرکت‌های بیمه می‌فروشند ارتباط دارد، اما ممکن است هنوز این توانگری به صورت ناقص صورت پذیرد. منتها فعلا تنها راه پیش روی صنعت بیمه همین است که انجام می‌شود. به اعتقاد حبیب محمدی مشکلات فراوانی در رتبه‌بندی توانگری مالی مورد استفاده در صنعت بیمه وجود دارد.

به عقیده حبیب محمدی، بیشتر شرکت‌های بیمه در ایران خصوصی نبوده و شبه دولتی هستند و ارگان‌های وابسته به دولت از سهامداران عمده این شرکت‌ها به شمار می‌آیند و نخستین چالش صنعت بیمه این است که نمی‌شود این ارگان‌ها را از مجموعه کنار گذاشت.

علی حبیب محمدی گفت: سرمایه موسسات بیمه‌ای به هیچ عنوان تعهدات آنها را پوشش نمی‌دهد و اگر یک اتفاق ناگوار رخ دهد، اصلا امکان اجرای تعهدات خود را ندارند. وی در همین مورد و با بیان قاعده سرمایه‌گذاری شرکت‌های بیمه، تصریح کرد: با وجود اینکه سرمایه شرکت‌های پتروشیمی چند برابر شرکت بیمه است، اما شرکت‌های بیمه در ایران پتروشیمی‌ها را بیمه می‌کنند و از طرفی اتکایی به شرکت‌های بیمه خارجی هم وجود ندارد و با وجود تقسیم این ریسک بین شرکت‌های بیمه داخلی، همچنان این ریسک بزرگ در داخل کشور محبوس است.

شفافیت، مهمترین دست آورد رتبه‌بندی اعتباری شرکت‌های بیمه به شمار می‌آید و شرکت‌های رتبه‌بندی داخلی می‌توانند با بررسی نظام رتبه‌بندی اعتباری شرکت‌های بیمه‌ای در جهان، به عوامل تعیین‌کننده رتبه‌بندی دست پیدا کنند و از تجربه‌ کشورهای دیگر برای تعیین رتبه اعتباری شرکت‌های بیمه استفاده کنند.