مسعود رحیمی با بیان این موضوع که براساس آمارهای رسمی بانک مرکزی، سهم ارزش مبادلات انجام شده با چک از کل تراکنش‌های غیرنقد، همواره افزایشی بوده و با 5.9 واحد درصد افزایش از 22.4% در سال ۱۳۹۵ به 28.3% در سال ۱۳۹۷ رسـیده است، گفت: بانک مرکزی موازی با سیستم‌های موجود در حوزه نظام نوین پرداخت در کشور نظیر «ساتنا»، «پایا» و «شتاب»، با شناسایی نقاط ضعف و کاستی‌های فرآیند اجرایی چک، به‌منظور ارتقای این ابزار پرداخت غیرنقدی سنتی مهم (به علت مزیت امکان پرداخت وجه معین در تاریخ آتی)؛ سیستم انتقال تصویر چک موسوم به چکاوک را طراحی کرد.

مدیرکل نشر و ریالی بانک‌مرکزی تصریح کرد: با عملیاتی‌شدن سامانه چکاوک به‌عنوان زیرساخت پردازش نظام‌مند الکترونیکی چک که در خرداد ماه ۱۳۹۴ تکمیل شده است، عملیات پایاپای چک‌های عادی، رمزدار و تضمینی صرفا از طریق سامانه مزبور انجام می‌شود. در حقیقت هدف نهایی سامانه چکاوک و سایر زیرسامانه‌های مرتبط با آن از جمله سامانه صیاد و سامانه استعلام پیامکی افزایش اعتبار چک در سطح جامعه، کاهش آمار چک‌های بلامحل، کاهش آسیب‌های اجتماعی و اقتصادی ناشی از افزایش صدور چک‌های برگشتی بوده است.

رحیمی درباره آخرین آمار چک‌های برگشتی توضیح داد: طبق بررسی‌های صورت‌گرفته، تعداد چک‌های برگشتی در سال ۱۳۷۸ بالغ بر 2.63 میلیون برگ بوده که با شیب صعودی، این رقم در سال ۱۳۹۰ به 6.37 میلیون برگ رسیده است و این آمار حاکی از رشد ۱۴۲ درصدی تعداد چک‌های برگشتی طی دوره مورد بررسی است. همین امر گواه بر ضرورت ایفای نقش بیشتر بانک مرکزی جهت ساماندهی به حوزه پرداخت با چک است.

مدیرکل نشر و ریالی بانک‌مرکزی ادامه داد: در همین راستا بانک مرکزی با یکسان‌سازی طرح، محتوا و ارتقای مولفه‌های امنیتی چک به منظور افزایش اعتبار آن از طریق ابلاغ شیوه‌نامه اقلام اطلاعاتی و محتوای فنی چک‌ها در بهمن ماه سال ۱۳۹۵ و از سویی دیگر اعتبارسنجی دقیق اهلیت دارنده دسته چک در زمان صدور، براساس قوانین و مقررات و سوابق مندرج در سامانه‌های اطلاعاتی اعتباری (چک برگشتی و تسهیلات و تعهدات) با رونمایی از طرح صیاد در شهریور ماه سال ۱۳۹۶ گام برداشت. همچنین با راه‌اندازی سامانه پیامکی از مهرماه سال ۱۳۹۷، امکان دریافت اطلاعات از سوابق چک برگشتی صادرکننده چک را برای ذی‌نفعان مهیا کرد. به دنبال اقدامات انجام شده، نسبت تعداد و مبلغ چک‌های برگشتی در چکاوک از 14.3% و 19.9% در اسفند ۱۳۹۵ به ترتیب به 8.8% و 9.4% در اسفند ۱۳۹۷ رسیده است. همچنین سهم چک‌های وصولی در مقایسه با چک‌های برگشتی از کل چک‌های مبادله‌ای با شیب تندی درحال افزایش است.

رحیمی درباره علت کاهش چک‌های برگشتی افزود: بررسی روند نسبت چک‌های برگشتی در چکاوک نشان می‌دهد؛ استقرار تدریجی سامانه صیاد در شعب بانک‌ها، کاهش تعداد و مبلغ چک‌های برگشتی را به‌صورت محسوس به‌دنبال داشته است. بنابر این می‌توان به اهم اقدامات اخیر بانک مرکزی که در کاهش نسبت چک‌های برگشتی موثر بوده‌اند، اشاره کرد که این اقدامات شامل اعتبارسنجی دقیق صادرکننده دسته چک از طریق صیاد و عدم پذیرش درخواست‌های دارای سوابق اعتباری سوء می‌باشد؛ به این معنا که براساس اطلاعات گردآوری شده در سال ۱۳۹۷ بیش از ۱۱ میلیون درخواست صدور دسته چک در این سامانه ثبت شده است که از این میان 5.2% آن تایید نشده است.