ابلاغ ضوابط رفع تعهدات ارزی واردکنندگان از سوی بانک مرکزی

دستورالعمل رفع تعهد ارزی واردکنندگان ابلاغ شد. در این راستا، بانک مرکزی طی بخشنامهای ضوابط اجرایی سامانه رفع تعهد ارزی واردکنندگان را مشخص کرده و در چارچوب آن شرح وظایف و تعهدات واردکننده و بانکهای عامل را نسبت به یکدیگر تبیین کرده است.
یکی از نکات متمایز در دستورالعمل جدید آن است که بانک مرکزی ضمن توضیح مسئولیتهای واردکنندگان برای رفع تعهد ارزی خود، حیطه وظایف بانکهای عامل را بهعنوان نهاد اجرایی دستور مذکور، شرح داده است. مطابق آنچه که در بخشنامه بانک مرکزی تصریح شده است؛ در مسیر رفع تعهد ارزی واردکنندگان، گشایش اعتبار اسنادی ارزی و ریالی، ثبت برات اسنادی، انجام حواله ارزی، صدور انواع ضمانتنامه ارزی و ریالی و اعطای تسهیلات ارزی و ریالی بهعنوان خدمات بانکی شناخته شده است.
در گام نخست، تعهد واردکنندگان شامل چند بخش مجزا میشود که مختصات آن با محوریت و عاملیت بانکهای عامل مشخص شده است؛ در این راستا بانکهای عامل مکلف شدهاند که قبل از ارائه خدمات بانکی، وضعیت تعهدات ایفا نشده واردکنندگان را بهعنوان یکی از شاخصهای اعتبارسنجی در بررسی صلاحیت اعتباری آنها مدنظر قرار دهند.
از سوی دیگر، اگر تعهدات ایفا نشده از طرف واردکننده (اعم از شخص حقیقی یا حقوقی) از مرز 30% عبور نماید، بانک عامل موظف است که از انجام خدمات بانکی اجتناب کند؛ اما در عین حال اگر تعهدات مذکور از سوی واردکننده پیگیری شود و ایفای تعهد ارزی به حد نصاب برسد، ارائه خدمات بانکی با رعایت قوانین مربوطه مجددا در دستور کار قرار میگیرد و گزارش رفع تعهدات واردکننده در سوابق وی نگهداری میشود.
محور دوم دستور العمل بانک مرکزی بر تعهدات نهاد اجرایی و همچنین سیاستگذاری برای جلوگیری از خطاهای احتمالی بانکهای عامل برای انجام تعهداتشان متمرکز شده است. در چارچوب این محور، در صورت عدم ایفای تعهدات ارزی مربوطه از سوی بانکهای عامل، سیاستگذار اخطارهای چهار گانهای را با هدف تضمین اجرای وظایف بانکهای مذکور، مشخص کرده است.
بر این اساس در مرحله اول تذکرکتبی به بانک عامل ارسال میشود. در گام دوم، در صورتی که پس از گذشت دو ماه از تاریخ تذکر کتبی، بانک عامل همچنان نسبت به تعهدات ایفا نشده خود اقدام نکند، بانک
مرکزی از تایید گواهی ثبت آماری بانک عامل برای حوالههای اداری پرهیز خواهد کرد. در مرحله سوم، اگر بانک عامل پس از گذشت ۴ ماه از تاریخ تذکر، تعهدات خود را انجام ندهد، بانک مرکزی از تایید کلیه گواهیهای ثبت آماری بانک عامل برای سایر روشهای پرداخت اعتبار اسنادی وصولی (برات اسنادی) نیز اجتناب خواهد کرد.
در گام چهارم نیز اگر ۶ ماه از زمان تاریخ تذکر بگذرد و بانک عامل کماکان تعهدات خود را انجام ندهد، مراتب جهت اقدام به هیات انتظامی بانکها گزارش میشود. در نهایت براساس اعلام بخشنامه بانکمرکزی، چنانچه علت یا علل عدم رفع تعهد ارزی واردکننده کوتاهی وی در ایفای تعهداتش نباشد، بانک عامل مجاز است که پس از تایید و تصویب موضوع در هیاتمدیره خود نسبت به انعکاس موضوع به بانک مرکزی اقدام کند تا تصمیمات لازم اتخاذ شود.