قوانین مربوط به صدور چک و کارآیی استفاده از آن در معاملات، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های نظام بانکی و در رأس آنها بانک مرکزی است. مسئله صدور چک‌های بی‌محل یکی از مهم‌ترین مشکلاتی است که بانک‌ها و نظام اعتباری با آن روبرو هستند زیرا علاوه بر تبعات اقتصادی، تبعات قضایی و نظامی نیز به دنبال دارد. در این مقاله به بررسی فرآیند اعتبارسنجی در صدور چک پرداخته خواهد شد.

به دلیل وجود برخی نواقص در قانون قدیم چک، این قوانین در سال 1397 مطابق با نیاز روز دستخوش تغییرات متعددی گردید و در آذرماه تحت عنوان “قانون جدید صدور چک” به بانک مرکزی ابلاغ شد که هم‌اکنون برخی از مفاد آن در حال انجام است.

فرآیند اعتبارسنجی در صدور چک

طبق اعلام آقای محبوب صادقی، مدیریت اداره اطلاعات بانکی بانک مرکزی، قانون جدید صدور چک پویایی‌ها و پیشرفت‌های چشمگیری دارد که در صورت اجرای کامل آن، راهی برای حل مشکلات اقتصادی خواهد بود.

یکی از مهم‌ترین و جدیدترین سازوکارهایی که در قانون جدید گنجانده شده است، فرآیند اعتبارسنجی است. منظور از اعتبارسنجی این است که چنانچه فردی اقدام به دریافت دسته چک نماید، طبق فرآیندی، اعتبار وی برای صدور بر روی برگ‌های چک درج گردد. هم‌چنین در ضمن اعتبارسنجی، سقف مبلغی برای صادرکننده در نظر گرفته و روی هر برگ نوشته می‌شود تا در زمان صدور، فرد دریافت‌کننده چک بتواند با استفاده از شماره موجود روی برگ چک مربوطه، سقف اعتبار و نیز میزان اعتبار باقی‌مانده فرد صادرکننده را استعلام نماید.

اگر فردی بیش از میزان اعتبار خود اقدام به صدور چک نماید، اقدام وی تخلف محسوب شده و سامانه از ثبت چک جلوگیری خواهد کرد.

فرآیند اعتبارسنجی به شکل فوق، سامانه‌محور بوده و توسط نرم‌افزارهای مخصوص انجام خواهد شد؛ لذا بسیاری از مشکلات احتمالی پیشین را نخواهد داشت و عملیات استعلام و ثبت در کمترین زمان ممکن انجام خواهد شد.

مزیت‌ اعتبارسنجی در صدور چک

با استفاده از اعتبارسنجی، افراد دیگر قادر به صدور چک بیش از مبلغ اعتبار خود نخواهند بود و در این صورت پیش‌بینی می‌شود آمار چک‌های برگشتی به شدت کاهش پیدا کند. اعتبارسنجی نوعی اعتماد در میان افراد ایجاد کرده و به نوعی آنها نسبت به پاس شدن چک‌های خود مطمئن می‌شوند. از این رو میزان انواع معاملات و مبادلات افزایش خواهد یافت زیرا تا حدود زیادی نااطمینانی‌های گذشته از بین می‌رود.

هم‌چنین اعتبارسنجی چک می‌تواند به بسیاری از مشاغل در جهت توسعه و گسترش آنها کمک نماید از جمله کسب و کارهایی که تازه شکل گرفته‌اند و یا استارت‌آپ‌هایی که نوپا محسوب می‌شوند. به طور کل می‌توان گفت اعتبارسنجی چک شکوفایی اقتصادی را در پی خواهد داشت.